اقتصاد رفتاری – 1

این روزها مشغول خواندن کتاب اقتصاد رفتاری به نام “کج رفتاری ” نوشته ریچارد تیلر برنده جایزه نوبل اقتصاد 2017 هستم.

در صفحه 147 نتایج ازمایش جالبی را بیان کرده است.
اول ازمایش و نتایج را ببینیم
بهتر است شما هم به این سوالات پاسخ بدهید.
مسئله اول :
در همین لحظه 300 هزار تومان برنده شده ایدحالا بین دو گزینه زیر یکی را انتخاب کنید:
الف) شانس 50 درصدی سود 90 هزار تومانی و شانس 50درصدی زیان 90هزار تومانی

ب) انصراف ( یعنی هیچ اقدامی نکنید و سود و زیانی هم در کار نیست )

توضیح : اگر گزینه الف را انتخاب کنید یا 90 هزار تومان دیگر می برید و یا 300 هزارتومان تان 90 هزار تومان کم می شود و شما 210 هزار تومان پول دارید.
اگر گزینه ب را انتخاب کنید همان 300 هزار تومان را دارید.
کدام کزینه را انتخاب می کنید؟

70 درصد موارد افراد گزینه الف را انتخاب کرده اند. یعنی در هنگامی که مبلغی برنده شوند حاضرند که با شانس برابر بین سود و زیان (50 ، 50) وارد بازی شوند.
حال اگر همین افراد 300 هزار تومان باخته بودند چه انتخابی می کردند؟

مسئله 2
در همین لحظه 300 هزار تومان بازنده شده ایدحالا بین دو گزینه زیر یکی را انتخاب کنید:

الف) شانس 50 درصدی سود 90 هزار تومانی و شانس 50درصدی زیان 90هزار تومانی

ب) انصراف ( یعنی هیچ اقدامی نکنید و سود و زیانی هم در کار نیست )
لطفا شما هم تصمیم خودتان را بگیرید.

در این شرایط نتایج 40% برای گزینه الف و 60% برای گزینه ب گزارش شده است.
یعنی بیشتر شرکت کنندگان در این آزمایش بعد از زیان 300 هزار تومانی تمایل کمتری برای ریسک و جبران بخشی از زیان قبلی را داشته اند. در این شرایط تلاش بر این است که از هر اقدامی که به احتمال افزایش زیان منجر می شود جلوگیری شود.

در شرایط کنونی که افزایش دلار از حدود 4000 تومان به حدود 12000 تومان رسیده است. مردم احساس زیان دارند و به همین دلیل درصدی بیشتری از انها از انجام هر کاری که احتمال ریسک منفی (زیان ) داشته باشد اجتناب می کنند. از انجایی که فعالیت های اقتصادی همیشه با احتمال زیان همراه است پس رکود فعالیت های اقتصادی و کاهش تصمیم گیری های توجیه می شود.
رکود تا جایی ادامه پیدا می کند که افراد برای نقاط مرجع ذهنی خود را با شرایط جدید تغییر دهند. به بیان دیگر یا اوضاع کمی ثبات پیدا کند و یا افراد از تغییرات چشمگیر ناامید شوند و به عبارت بهتر شرایط جدید را بپذیرند.

پی نوشت : نقطه مرجع ذهنی چیست؟ (نقل از کانال تلگرامی تفکر سیستمی ) “ما برای درک دنیای اطراف‌مان و تعریف جایگاه مطلوب و هدف‌گذاری‌های خود، یک سری چیزها و ارزش ریالی آنها را مبنا می‌گیریم. به این اعداد٬ نقاط مرجع ذهنی می‌گویند. برای مثال شاید نرخ تبدیل دلار به ریال یا قیمت یک عدد تخم‌مرغ یا قیمت یک مترمربع مسکن یا هزینهٔ یک مسیر تاکسی برای ما نقطه مرجع باشد”